2 giờ với Strategic Procurement – và một câu hỏi mình luôn muốn đặt lại: Procurement thực sự tạo ra bao nhiêu giá trị cho doanh nghiệp?
Đây là lần thứ hai mình quay trở lại MBA Global Greenwich (Intake 2) để chia sẻ về Strategic Procurement. Chủ đề không mới, nhưng lần này mình chọn một cách tiếp cận khác với cách mình vẫn thường giảng trước đây.
Thay vì bắt đầu từ quy trình mua hàng, sourcing hay đàm phán giá, mình bắt đầu bằng một câu hỏi rất đơn giản: Nếu Procurement làm tốt, doanh nghiệp thực sự nhận được gì?
Câu trả lời chắc chắn không chỉ là một con số Cost Saving. Bởi trong thực tế, một nhà cung cấp có thể đưa cho doanh nghiệp mức giá thấp nhất, nhưng nếu giao hàng không ổn định, chất lượng không đồng đều, lead time dài hoặc khiến doanh nghiệp phải giữ thêm nhiều tồn kho, thì “giá rẻ” chưa chắc đã là “chi phí thấp”. Ngược lại, một nhà cung cấp có giá cao hơn nhưng ổn định, linh hoạt, cùng phát triển sản phẩm mới và giúp doanh nghiệp giảm rủi ro có thể tạo ra giá trị lớn hơn rất nhiều.
Vì thế, mình muốn các học viên nhìn Procurement từ một góc rộng hơn: Procurement không chỉ quyết định mua của ai, với giá bao nhiêu; Procurement đang tham gia vào những quyết định có thể tác động trực tiếp đến lợi nhuận, dòng tiền, tốc độ tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Đó có thể là quyết định Make or Buy – điều gì doanh nghiệp nên tự làm và điều gì nên mua từ bên ngoài; là cách xây dựng Supplier Portfolio để không phụ thuộc vào một nguồn cung duy nhất; là nhìn Total Cost thay vì chỉ nhìn Purchase Price; là biến nhà cung cấp từ một bên “bán hàng” thành một đối tác cùng đổi mới; hay là xây dựng Risk management & Resilience để doanh nghiệp vẫn có thể vận hành khi thị trường biến động.
Và khi đặt Procurement vào toàn bộ Value Chain, chúng ta sẽ thấy một quyết định mua hàng có thể đi rất xa: ảnh hưởng đến Product Cost, Quality, Time to Market, Working Capital, Customer Experience – và cuối cùng quay trở lại những điều mà CEO thực sự quan tâm: EBITDA, CASH FLOW và GROWTH.
Có lẽ đây cũng là lúc chúng ta cần thay đổi cách nhìn về nghề Procurement. Procurement không còn chỉ là “mua tốt hơn”. Procurement cần giúp doanh nghiệp “kinh doanh tốt hơn”.
Trong bối cảnh AI, dữ liệu, ESG và những biến động ngày càng khó đoán của chuỗi cung ứng toàn cầu, người làm Procurement càng không thể chỉ giỏi sourcing và negotiation. Họ cần hiểu business, hiểu financial impact, hiểu risk, hiểu technology và quan trọng nhất là biết biến những quyết định mua hàng thành giá trị kinh doanh.
Đó cũng là điều mình muốn các học viên MBA Global mang theo sau 2 giờ trao đổi hôm nay: đừng chỉ hỏi “chúng ta tiết kiệm được bao nhiêu?” – hãy hỏi “QUYẾT ĐỊNH STRATEGIC PROCUREMENT NÀY ĐANG TẠO THÊM GIÁ TRỊ GÌ CHO DOANH NGHIỆP?”
Và khi câu hỏi thay đổi, vai trò của Procurement cũng thay đổi.
Từ Cost Saving → Value Creation.
Từ Buyer → Business Partner.
Và cuối cùng, từ một chức năng hỗ trợ trở thành một nguồn tạo lợi thế cạnh tranh cho doanh nghiệp.
